بهترین جرم‌گیر دندان در داروخانه چیست؟ قبل از خرید این نکات را بدانید

بهترین جرم گیر دندان در داروخانه محصولی نیست که جرم سفت‌شده را مثل جرم گیری دندانپزشکی از روی دندان بتراشد؛ انتخاب درست معمولاً ترکیبی از خمیر دندان ضد جرم، مسواک مناسب، نخ دندان یا برس بین‌دندانی و در بعضی افراد دهانشویه ضد پلاک است. جرم یا تارتار دندان، همان پلاک دندان است که با مواد معدنی بزاق سخت شده و وقتی روی دندان می‌نشیند، معمولاً فقط با ابزار حرفه‌ای توسط دندان‌پزشک یا بهداشت‌کار دهان برداشته می‌شود. 

جرم دندان چیست و چرا با پلاک فرق دارد؟

پلاک دندان یک لایه چسبنده و نرم از باکتری‌ها، بزاق و باقی‌مانده غذاست که هر روز روی دندان‌ها تشکیل می‌شود. پلاک در شروع، با مسواک و تمیز کردن بین دندان‌ها قابل کنترل است. مشکل از جایی شروع می‌شود که پلاک مدت زیادی روی دندان بماند؛ در این حالت با مواد معدنی بزاق ترکیب می‌شود، سخت می‌شود و به تارتار دندان یا جرم تبدیل می‌شود. 

جرم معمولاً کنار خط لثه، پشت دندان‌های جلویی پایین و اطراف دندان‌های آسیاب بیشتر دیده می‌شود. رنگ آن می‌تواند زرد، قهوه‌ای یا حتی تیره‌تر باشد. برخلاف پلاک نرم، جرم به‌راحتی با مسواک پاک نمی‌شود و باقی ماندن آن می‌تواند التهاب لثه، خونریزی، بوی بد دهان و تشدید بیماری لثه را به دنبال داشته باشد.

آیا جرم‌گیر داروخانه‌ای واقعاً جرم را برمی‌دارد؟

واقع‌بینانه‌ترین پاسخ این است: نه به‌طور کامل. محصولات داروخانه‌ای بیشتر برای کنترل پلاک و پیشگیری از تشکیل جرم جدید طراحی شده‌اند، نه برای برداشتن تارتار سفت‌شده‌ای که قبلاً روی دندان نشسته است. خمیر دندان ضد جرم ممکن است روند تشکیل جرم جدید را کندتر کند، اما جرم قدیمی و چسبیده به دندان با آن کنده نمی‌شود. همان‌طور که Cleveland Clinic توضیح می‌دهد:

 «دندان‌پزشک یا بهداشت‌کار دهان باید تارتار را طی جرم‌گیری حرفه‌ای بردارد.»

پس اگر روی دندان‌ها لایه زرد یا قهوه‌ای سفت وجود دارد، خرید چند محصول پشت‌سرهم معمولاً نتیجه‌ای شبیه جرم‌گیری مطب ایجاد نمی‌کند. داروخانه برای مراقبت روزانه مفید است؛ مطب برای برداشتن جرم تشکیل‌شده ضروری است.

خمیر دندان ضد جرم؛ چه انتظاری از آن داشته باشیم؟

خمیر دندان ضد جرم یکی از رایج‌ترین محصولاتی است که با عنوان جرم‌گیر فروخته می‌شود. این نوع خمیر دندان معمولاً ترکیباتی دارد که به کاهش تجمع پلاک و کند کردن معدنی‌شدن آن کمک می‌کند. بعضی از انواع آن فلوراید هم دارند که برای پیشگیری از پوسیدگی مهم است. ADA می‌گوید خمیر دندان‌ها علاوه بر فلوراید ممکن است ترکیباتی برای کاهش حساسیت، التهاب لثه، تجمع جرم یا فرسایش مینای دندان داشته باشند.

اما خمیر دندان ضد جرم نباید با جرم‌گیری حرفه‌ای اشتباه گرفته شود. این محصولات بیشتر نقش پیشگیرانه دارند. اگر کسی جرم قابل مشاهده پشت دندان‌های پایین دارد، حتی بهترین خمیر دندان ضد جرم هم نمی‌تواند آن را به شکل کامل و ایمن جدا کند. انتخاب بهتر، استفاده روزانه از خمیر دندان فلورایددار و مراجعه برای جرم گیری دندانپزشکی در زمان لازم است.

دهانشویه ضد پلاک برای چه کسانی مفید است؟

دهانشویه ضد پلاک می‌تواند برای بعضی افراد کمک‌کننده باشد؛ به‌خصوص کسانی که مستعد التهاب لثه، بوی بد دهان یا تجمع پلاک هستند. با این حال، دهانشویه جای مسواک و نخ دندان را نمی‌گیرد. مایع دهانشویه روی سطح دندان‌ها حرکت می‌کند، اما پلاک چسبنده بین دندان‌ها و کنار لثه معمولاً به پاک‌سازی مکانیکی نیاز دارد.

Mayo Clinic توصیه می‌کند برای سلامت دهان، روزی دو بار مسواک زده شود و روزی یک بار بین دندان‌ها تمیز شود؛ دهانشویه می‌تواند بعد از مسواک و نخ دندان استفاده شود.

دهانشویه‌های قوی، مخصوصاً انواع درمانی مثل کلرهگزیدین، بهتر است بدون توصیه دندان‌پزشک طولانی‌مدت مصرف نشوند؛ چون ممکن است باعث تغییر رنگ دندان، تغییر مزه دهان یا تحریک بافت‌ها شوند. برای استفاده روزانه، محصول ملایم‌تر و متناسب با نیاز دهان انتخاب بهتری است.

مسواک برقی برای جرم دندان؛ کمک‌کننده یا اغراق‌آمیز؟

مسواک برقی برای جرم دندان، اگر منظور کنترل پلاک و پیشگیری از جرم جدید باشد، می‌تواند انتخاب خوبی باشد. برای افرادی که با مسواک دستی خوب و کامل مسواک نمی‌زنند، ارتودنسی دارند، مهارت دستی محدود دارند یا همیشه نزدیک خط لثه پلاک باقی می‌گذارند، مسواک برقی می‌تواند نظم و کیفیت پاک‌سازی را بهتر کند. Mayo Clinic نیز اشاره می‌کند اگر نگه داشتن مسواک سخت است یا فرد بریس دارد، مسواک برقی یا باتری‌دار می‌تواند کمک‌کننده باشد.

اما مسواک برقی، جرم سفت‌شده را از روی دندان نمی‌تراشد. اگر دستگاهی در داروخانه یا فروشگاه با عنوان جرم‌گیر خانگی، اولتراسونیک یا اسکیلر عرضه می‌شود، باید با احتیاط به آن نگاه کرد. ابزارهای جرم‌گیری حرفه‌ای برای دست آموزش‌دیده طراحی شده‌اند.

نخ دندان و جرم دندان؛ رابطه‌ای که اغلب دست‌کم گرفته می‌شود

نخ دندان جرم قدیمی را جدا نمی‌کند، اما در پیشگیری از تشکیل جرم بین دندان‌ها نقش مهمی دارد. مسواک، حتی اگر دقیق استفاده شود، به همه سطوح بین دندانی نمی‌رسد. پلاکی که بین دندان‌ها باقی می‌ماند، می‌تواند به مرور سخت شود و به جرم تبدیل شود. Mayo Clinic می‌گوید نخ دندان، پلاک را از جاهایی پاک می‌کند که مسواک به آن‌ها نمی‌رسد و تمیز کردن بین دندان‌ها باید روزانه انجام شود.

برای بعضی افراد، برس بین‌دندانی از نخ دندان بهتر جواب می‌دهد؛ مخصوصاً وقتی فاصله دندان‌ها کمی باز است، تحلیل لثه وجود دارد یا بریج و ایمپلنت در دهان قرار دارد. NHS نیز برس بین‌دندانی یا مسواک تک‌دسته را جایگزین مناسب نخ دندان در برخی فاصله‌های بین دندانی می‌داند.

قبل از خرید جرم‌گیر دندان در داروخانه چه چیزی را بررسی کنیم؟

خرید محصول دهان و دندان وقتی نتیجه خوبی می‌دهد که اول بدانیم مشکل دقیق چیست: پلاک نرم، جرم سخت، لکه سطحی، بوی بد دهان، التهاب لثه یا حساسیت دندان. هرکدام محصول و درمان متفاوتی دارند.

بهتر است روی بسته‌بندی محصول دنبال سه نکته باشید: وجود فلوراید در خمیر دندان، مناسب بودن محصول برای مصرف روزانه، و مشخص بودن هدف محصول. محصولی که ادعا می‌کند «جرم چندساله را در خانه می‌تراشد»، معمولاً وعده‌ای بیش از حد واقعی می‌دهد.

جرم گیری دندانپزشکی چه تفاوتی با محصولات داروخانه‌ای دارد؟

جرم گیری دندانپزشکی یک پاک‌سازی حرفه‌ای است که در آن جرم بالا و گاهی زیر لثه با ابزارهای مخصوص برداشته می‌شود. در جرم‌گیری معمولی، جرم‌های سطحی و اطراف خط لثه پاک می‌شوند. اگر بیماری لثه پیشرفته‌تر باشد، ممکن است جرم‌گیری عمیق یا جرم‌گیری و تسطیح ریشه لازم شود. ADA در توضیح اسکیلینگ و روت پلنینگ می‌گوید دندان‌پزشک پلاک و جرم سخت‌شده را از بالا و زیر خط لثه پاک می‌کند.

محصولات داروخانه‌ای چنین کاری انجام نمی‌دهند. نقش آن‌ها نگهداری نتیجه جرم‌گیری و کاهش پلاک روزانه است. بعد از جرم‌گیری، اگر مسواک، نخ دندان و مراقبت روزانه درست نباشد، جرم دوباره تشکیل می‌شود. بنابراین بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که جرم‌گیری حرفه‌ای و مراقبت خانگی کنار هم قرار بگیرند.

وبسایت آتیسا کلینیک در پاسخ به اینکه جرم‌گیری دندان مینای دندان را نازک می‌کند یا خیر توضیح می‌دهد که:

جرمگیری اصولی، روی «جرم چسبیده به دندان» کار می‌کند نه خود دندان. مینای سالم دندان از جرم سخت‌تر است و در صورت استفاده از دستگاه استاندارد و دست حرفه‌ای، آسیبی نمی‌بیند. در واقع، این جرم است که اگر بماند، با ایجاد التهاب و پوسیدگی، به مینای دندان و لثه‌ها ضربه می‌زند، نه جرمگیری.

ابزار جرم‌گیری خانگی؛ چرا انتخاب پرریسکی است؟

بعضی افراد با دیدن جرم پشت دندان‌های پایین، سراغ ابزار فلزی یا دستگاه‌های خانگی می‌روند. مشکل اینجاست که جرم‌گیری فقط «خراش دادن چیز زرد» نیست. دندان‌پزشک زاویه ابزار، فشار، عمق لثه، سطح ریشه، پرکردگی‌ها، روکش‌ها و ایمپلنت‌ها را در نظر می‌گیرد. فشار اشتباه می‌تواند لثه را زخمی کند، مینای دندان را خش بیندازد، جرم را زیر لثه فشرده‌تر کند یا اطراف ترمیم‌ها آسیب ایجاد کند.

بهترین انتخاب واقعی از داروخانه

بهترین جرم‌گیر دندان در داروخانه، یک محصول معجزه‌ای نیست؛ یک برنامه قابل انجام است: خمیر دندان فلورایددار ضد جرم برای کنترل تشکیل جرم جدید، مسواک دستی خوب یا مسواک برقی در صورت نیاز، نخ دندان یا برس بین‌دندانی برای حذف پلاک بین دندان‌ها و دهانشویه ضد پلاک فقط وقتی واقعاً به آن نیاز دارید. NHS برای تمیز نگه داشتن دندان‌ها، مسواک زدن دو بار در روز با خمیر دندان فلورایددار به مدت حدود دو دقیقه و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها را توصیه می‌کند.

هاوین مگ هیچ مسئولیتی در قبال صحت اطلاعات و اعتبار سایت و یا اشخاص معرفی شده ندارد.